Croeso i Wefan newydd Cyngor Cymuned Fali

Yma cewch wybodaeth werthfawr ar gyfer trigolion ac ymwelwyr i Fali, gan gynnwys:

NEWYDDION

RHYBUDD O FLAEN LLAW
FE FYDD CYFARFOD MIS TACHWEDD O GYNGOR CYMUNED Y FALI  YN CAEL EI GYNNAL AR NOS LUN, 18FED TACHWEDD 2019 AM 7.00 YH YN Y PAFILIWN, PARC MWD, VALLEY.


Blwch Signal, Y Fali

Mae Cyngor Cymuned y Fali wedi mynegi pryderson ynglyn a chyflwr y blwch signal yn Fali gyda Network Rail nifer o weithiau.

Yn Mai 2019 cawsom wybod fod amcangyfrif ar gyfer y gwaith i'w dderbyn erbyn y 17 o Fai a phan fyddai hwn wedi ei arolygu, byddai cais ar gyfer rhaglenni'r gwaith yn cael ei wneud. Rhoddir amcangyfrif y byddai'r gwaith yn cychwyn yn ystod Haf 2019.

Yn absenoldeb unrhyw gynydd, fef ydd y Cyngor yn parhau i godi'r mater gyda Network Rail.er mwyn sefydlu dyddiad pendant ar gyfer cychwyn y gwaith.


30.09.19
Heddiw, mae Network Rail wedi cadarnhau fod y tendrau ar gyfer y blwch signal i fod i mewn wythnos nesaf a dylai'r cytundeb gael ei osod erbyn diwedd mis Hydref gyda gwaith i gychwyn cyn gynted a bydd yn ymarferol. Fe fydd Network Rail yn gadael i'r Cyngor Cymuned wybod pan fydd y dyddiad cychwyn wedi ei gadarnhau.


Rhybudd o Ganlyniad Archwiliad ar gyfer y flwyddyn yn diweddu 31-03-19


AROLWG O'R TREFNIADAU ETHOLIADOL AR GYFER SIR YNYS MON


Hysbysiad o bennu dyddiad ar gyfer arfer hawliau etholwyr - Y flwyddyn sy'n diweddu 31 Mawrth 2019


Hysbysiad o Gyfethol - Ward Llanynghenedl
RHODDIR HYSBYSIAD TRWY HYN fod Cyngor Cymuned Y Fali yn bwriadu Cyfethol un aelod i lenwi’r lle gwag sydd ar gael ar gyfer Cynghorydd yn Ward Llanynghenedl.

Hysbysiad o Gyfethol - Ward Pentref
RHODDIR HYSBYSIAD TRWY HYN fod Cyngor Cymuned Y Fali yn bwriadu Cyfethol un aelod i lenwi’r lle gwag sydd ar gael ar gyfer Cynghorydd yn Ward Pentref.


Sul y Cofio 11/11/2018

Gwasanaeth yn Eglwys Sant Mihangel y Fali 11/11/18 am 11.30 y bore

Gwasanaeth yn Ynys Wen, Y Fali 11/11/18 am 12.45 y prynhawn.


Cyflwyniad Morlais


Y mae rhybudd yn cael ei roddi bod yr archwiliad ar gyfer y flwyddyn yn diweddu ar 31 Mawrth 2018 wedi ei gwblhau ar 27 Medi 2018 ac mae'r cyfrifon yn awr ar gael i etholwyr lIeol eu harchwilio yn unol ag Adran 29 Deddf Archwilio Cyhoeddus (Cymru) 2004.  [ fwy o fanylion ]

Ffurflen Flynyddol 31-03-18

Adroddiad Materion yn codi 31-03-18

HANES PENTREF FALI

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Y diweddar Barchedig R. Hughes, Coedlys, Fali ddechreuodd ymchwilio i darddiad enw’r pentref. Gwnaed yr ymchwil yn ystod y flwyddyn lle roedd yr Eisteddfod Genedlaethol yn cael ei chynnal yn lleol.

Dechreuodd y Parchedig Hughes ei ymchwil trwy edrych ar hanes y plwyf. Plwyf Llanynghenedl ydy’r plwyf a dyma’r enw a roed ar y Cyngor Cymuned hyd at rhyw ychydig flynyddoedd yn ôl, er bod pentref y Fali cryn dipyn yn fwy an phentref Llanynghenedl. Sant oedd Enghenedl a oedd yn byw yn y bumed ganrif a’r farn yw bod yr ail eglwys yn Llanynghenedl wedi ei hadeiladu ar safle’r eglwys gyntaf. Mae’r ail eglwys bellach wedi ei dymchwel ac fe symudwyd y meini i Awyrlu’r Fali ar gyfer adeiladu’r eglwys yno.

Wrth gyfeirio sawl gwaith at y Fali, bu i Owen Jones, ‘Melidwy Môn’ ddatgan mai ‘Faelwy’ oedd enw’r pentref ac nid Valley fel yr adwaenir ef heddiw. Datganodd Robert Pierce, Criglas, a fu farw yn 1881 yn 86 oed, henadur a gweinyddwr lleol, wrth adeiladu y ffordd o Borthaethwy i Gaergybi, pellter o rhyw ddeunaw milltir a hanner fe ddaethpwyd cyn belled â’r cob. Yno daethant ar draws bryn bychan y bu rhaid torri trwyddo. Ar naill ochr y toriad hwn roedd mannau a elwid yn ‘Glan-Môr Tŷ Coch’ ac ar yr ochr ogleddol, man a adwaenir heddiw fel Gorad, roedd tir a elwid yn Castell Llyffant.

Go brin bod Telford na’i weithwyr yn gallu ynganu’r enwau hyn ac ar ôl cwblhau’r toriad bu iddynt alw’r llecyn yn ‘Fali’ yn unol â’i ddaearyddiaeth newydd. Yn ddiweddarach adwaenid y man hwn fel ‘Hen Fali’ a’r prif bentref yn ‘Fali’. Mae hyn yn rhoi tarddiad yr enw o gwmpas y flwyddyn 1822.

Crynodeb o “Valley, memories of a growing village” gyda chaniatâd J. Alun Shorney